قضاء»: اين واژه داراى مفاهيم گوناگونى است كه در اصل به مفهوم پايان دادن است.

«لبس»: پيچيده ساختن كار و چيزى، به گونه اى كه انسان به اشتباه افتد و از دريافت درست از نادرست و حق از باطل، باز ماند.

«حيق»: فرو گرفتن و دامنگير شدن كار زشتى كه كسى در زندگى انجام داده است.

آيه مورد بحث و در ادامه سخن با شرك گرايان مى فرمايد:

قُل لِّمَن مَّا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ

اى پيامبر! از اين ناسپاسان خيره سر بپرس و به آنان بگو: آنچه در آسمانها و زمين است، از آن كيست و چه كسى آنها را پديد آورده است؟ خداى يكتا و يا بتهاى جاندار و بى جان شما، كدام يك؟

«فطرت»: آفرينش و پديد آوردن پديده ها از نيستى به جهان هستى.

«ابن عباس»: مى گويد من معناى «فاطر» را بخوبى در نيافته بودم تا اينكه دو تن كه بر سر چاه آبى باهم كشمكش داشتند نزد من آمدند، و يكى از آن دو گفت: «انا فطرتُها» من نخست آن چاه را پديد آوردم. و آنگاه من دريافتم كه مفهوم «فطرت» و «فاطر» چيست.

هر سود و زيانى به دست اوست

در اين آيه شريفه قرآن به اين واقعيت مى پردازد كه اين تنها خداى يكتاست كه مالك سود و زيان است و جز او هيچ كس ديگر، نه مى تواند به شما سودى رساند و نه زيانى را از شما دور سازد.

اعراب

شهادة: تميز

وَ مَنْ بَلَغَ: در محل نصب به انذار. عائد موصول حذف شده است.

الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ: مبتدا. خبر آن «يعرفونه»

الَّذِينَ خَسِرُوا: صفت «الَّذِينَ آتَيْناهُمُ» يا مبتدا

بيداد پيشه ترين انسانها

در اين آيه شريفه در نكوهش اين حق ناپذيران مى فرمايد:

وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِآيَاتِهِ

«اكنة»: اين واژه جمع «كنان» به مفهوم پوشش و پوششهاست.(( « اكنه » جمع « كن » بكسر كاف ، به معناى چادر و پرده اى است كه در آن چيزى را پنهان و پوشيده مى دارند، ترجمه تفسير الميزان جلد 7 صفحه : 72)) «وقر»: گرانى و سنگينى گوش.(( و « وقر» به معناى سنگينى گوش است ، ترجمه تفسير الميزان جلد 7 صفحه : 72)) «اساطير»: اين واژه جمع «اسطوره» و «اسطاره» است كه از «سطر الكتاب» كه به مفهوم «نگارش كتاب» است، بر گرفته شده است.(( و « اساطير» جمع اسطوره و بنا بر آنچه از مبرد نقل شده به معناى دروغ و خدعه است ؛ و گويا ريشه اين لغت سطر بوده كه به معناى صفى از نوشته و يا از درخت و يا از انسان

«وقف»: اين واژه به مفهوم نگهداشتن است و هنگامى كه گفته مى شود «وقفت الدّابه» منظور اين است كه اسب را متوقف ساختم و نگهداشتم.

«بدا»: پديدار شد.

علت اينكه «وقفوا» را بصورت ماضي آورده، اين است كه چنان اين خبر، قطعي و حتمي است كه گويي واقع شده است.

اينك آيا رستاخيز واقعيت دارد؟